banner

Archiwum – „Co wy właściwie tutaj robicie?”

W sobotę 9 czerwca obchodziliśmy Międzynarodowy Dzień Archiwów. Z tej okazji chcieliśmy przybliżyć Państwu „archiwalną” pracę.

Archiwum, czym jest – przechowalnią dokumentów, a może urzędem oraz miejscem bezcennych źródeł i pamiątek? W celu bliższego poznania „archiwalnej” działalności przedstawiamy pokrótce to, co zgodnie z ustawą, wykonywali pracownicy Oddziału w Radzyniu Podlaskim w ubiegłym, 2017 roku, i co wykonują do dziś.

Na wstępie dodam jeszcze, że stały zespół naszego Oddziału tworzy pięć osób (3 ¾ etatu) tj. Anna, Maryla, Maciej, Szczepan oraz pisząca te słowa. W okresie od września do grudnia ubiegłego roku nad ratowaniem i zabezpieczaniem bezcennych zbiorów pracowali również Dorota i Piotr.

Pod naszą opieką znajduje się, według stanu na dzień dzisiejszy, blisko 1400 metrów bieżących akt pogrupowanych według ich wytwórców w 700 zespołach archiwalnych. Materiały pochodzą z terenu działania Oddziału, a więc dzisiejszych powiatów: bialskiego, parczewskiego, radzyńskiego i łosickiego, przede wszystkim z XIX i XX wieku; znajdują się jednak i starsze. Wśród materiałów archiwalnych przechowywanych w radzyńskim Archiwum Państwowym znajdują się akta: administracji państwowej i samorządowej, administracji specjalnej, instytucji społecznych i organizacji, instytucji wymiaru sprawiedliwości, notariuszy miast: Białej Podlaskiej, Konstantynowa, Łosic, Międzyrzeca Podlaskiego, Radzynia Podlaskiego i Sokołowa oraz hipoteka (bialska i radzyńska). Poza tym w zasobie Archiwum znajdują się akta administracji szkolnej i wybranych szkół, związków zawodowych, banków, instytucji kredytowych i przedsiębiorstw oraz partii i organizacji społeczno-politycznych.

W ramach dbałości o państwowy zasób archiwalny nadzorujemy 135 instytucji państwowych i samorządowych, które w myśl prawa są jego wytwórcami. Sprawdzamy, jak o niego dbają, to przede wszystkim od nich bowiem, po określonym w rozporządzeniach czasie spływają do archiwum państwowego materiały przeznaczone do wieczystego przechowywania. Mają one stanowić ślad i zapis dla przyszłych pokoleń. Archiwa państwowe, z ramienia Państwa, zajmują się ich zabezpieczeniem i przechowywaniem oraz ewidencjonowaniem, opracowaniem i udostępnianiem, a także popularyzacją.

W ramach powyższych zadań w 2017 r. do zasobu Oddziału w Radzyniu Podlaskim przejęto ponad 20 metrów bieżących akt z lat 1933-1990. W roku bieżącym już  ponad 40 metrów. W ramach czynności nadzorujących instytucje wytwarzające państwowy zasób archiwalny wykonaliśmy 47 kontroli, sprawdziliśmy 167 wniosków o wydanie zgody na zniszczenie dokumentacji, której okres przechowywania upłynął, zgód na brakowanie wydaliśmy 159.

Udoskonalając archiwalną ewidencję wprowadziliśmy do systemu, przyjaźnie nazwanego „Zosią”, ponad 34 tys. opisów jednostek. Wpisy dostępne są za pośrednictwem serwisu szukajwarchiwach.pl. Pod tym adresem można również przeglądać wykonane w pracowni digitalizacji skany materiałów. W ubiegłym roku w Radzyniu wykonaliśmy ponad 15 tys. skanów.

Tradycyjnie materiały archiwalne przechowywane w radzyńskich magazynach udostępniane były w czytelni naszego Oddziału. Z oryginałów akt korzystali zarówno obywatele Polski, jak i osoby z zagranicy. Wyszukiwanie i udostępnianie informacji na podstawie materiałów archiwalnych prowadziliśmy również w odpowiedzi na nadesłane pisma. W ubiegłym roku zrealizowaliśmy ponad 240 takich wniosków i podań. Materiały udostępnialiśmy do celów naukowych, własnościowych oraz genealogicznych. Wśród pism wpływających do archiwum dominującym rodzajem były sprawy własnościowe, następnie potwierdzenia obywatelstwa polskiego, do Karty Polaka, genealogiczne, socjalne i odszkodowawcze.

W 2017 r. w związku z zalaniem zajmowanych przez Oddział pomieszczeń magazynowych intensywnie suszyliśmy, oczyszczali oraz dezynfekowali materiały archiwalne. Według wyliczeń zalanych zostało ponad 200 metrów akt. Materiały najmocniej zamoknięte, które stanowiły 175 jednostek, zamrożono, a następnie wysuszono w procesie liofilizacji. Zabezpieczono, tzn.: oczyszczono i przepakowano w specjalne bezkwasowe teczki i pudła również materiały, które były narażone na zawilgocenie i działanie czynnika biologicznego z uwagi na wysoką wilgotność powietrza w magazynach. Do końca 2017 r. pracami objęto około 350 mb. akt (ponad 40 800 jednostek archiwalnych).

Oprócz prac porządkowych, ewidencyjnych i urzędniczych staraliśmy się również pokazać Państwu przechowywane w naszym Oddziale materiały. Opowiadaliśmy o nich, opisywali, przy ich pomocy przybliżalismy Państwu miejscową historię. W ramach Międzynarodowego Dnia Archiwów razem z uczniami, ich opiekunami oraz mieszkankami miasta „zwiedzaliśmy Radzyń z dokumentem”. Źródła prezentowaliśmy na spotkaniu w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Zenona Przesmyckiego, podczas jubileuszu Gminy Siemień oraz warsztatów i lekcji archiwalnych, o historii opowiadaliśmy także podczas VI „Dni z Aniołami” w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym im. Zofii Sękowskiej w Radzyniu Podlaskim.

Za wszystkie wspólne spotkania dziękujemy i już dziś zapraszamy na następne 🙂

 

Młodzieżowa Orkiestra Dęta w Św. Annie

NASTĘPNY ARTYKUŁ »

Walne zebranie RaSIL

Skomentuj