banner

„Dobrodziejstwo amnestii”

W ramach archiwalnych odsłon prezentujemy Państwu kolejne źródło przechowywane w magazynach Archiwum Państwowego w Radzyniu Podlaskim. Tekst dotyczy ustawy amnestyjnej z 1947 r.

 

Uchwalona przez Sejm Ustawodawczy 22 lutego 1947 r. amnestia skierowana była do żołnierzy i działaczy polskiego podziemia antykomunistycznego. Potężny aparat propagandy dbał o jej rozpropagowanie. Artykuł, który ukazał się w „Gazecie Lubelskiej” w marcu 1947 r. jest tej propagandy przykładem.

Amnestia obowiązywała przez 2 miesiące, od 25 lutego do 25 kwietnia 1947 r. Za jej wykonanie odpowiedzialny był resort bezpieczeństwa publicznego. W całym kraju przy urzędach bezpieczeństwa powołano Państwowe Komisje Amnestyjne. Każdy, kto zdecydował się ujawnić po zgłoszeniu się przed komisję, zdawał broń oraz wypełniał szczegółowy formularz. W formularzu musiał umieścić swoje imię i nazwisko, pseudonim, przynależność organizacyjną, adres i stopień wojskowy, a także dane dotyczące dowódcy – imię, nazwisko, pseudonim i adres. W przypadku już skazanych władze obiecywały redukcję wyroków, kary śmierci i dożywocie miały być zamienione na 15 lat więzienia, wyroki 5-10.letnie skrócone, a 5.letnie skasowane. Akcja objęła ponad 70 tys. ludzi, w tym ponad 20 tys. osób, które znajdowały się w więzieniach. Podziemie opuściło wówczas około 90 procent członków Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość. W rzeczywistości, dzięki informacjom uzyskanym przez UB przyspieszono akcję wykrywania i niszczenia podziemia niepodległościowego. Prawdziwe intencje władz pokazały również dalsze wydarzenia – aresztowania pod zarzutem prowadzenia działalności antypaństwowej, w tym osób uwolnionych oraz wykonywanie wyroków śmierci na osobach, które były objęte amnestią. Egzekucje wykonywano już w kwietniu 1947 r.

„Kobieca Oranżeria” przed świętem pań

NASTĘPNY ARTYKUŁ »

Spotkanie z Rzecznikiem Praw Obywatelskich

Skomentuj