banner

Trivium: Błędy Logiczne część 3

Retoryka jest ostatnim elementem Trivium. To narzędzie pozwala nam wyrażać się jak najbardziej adekwatnie do naszego wewnętrznego zrozumienia. Twoje myśli Czytelniku są dla Ciebie zrozumiałe i jasne. Problem zaczyna się w momencie próby ich werbalizacji, czyli „ubrania w słowa”. I nagle okazuje się, że aparat językowy nie jest adekwatny do rangi i wagi zrozumienia. Poznanie języka i umiejętność jasnego wyrażania w nim swych myśli jest sztuką trudną, ale możliwą dla każdego człowieka. Poznajemy narzędzie umożliwiające nam lepsze poznawanie – Trivium.

Ostatnio przerwałem na Fałszywym dylemacie.

Błąd hazardzisty – grając w ruletkę mam określoną szansę na trafienie „właściwej” liczby. W każdej kolejnej rundzie ta szansa jest zawsze taka sama. Błąd hazardzisty polega na nieuprawomocnionym przekonaniu, że skoro pięć pierwszych rund było nieudanych, to szósta ma większą szansę na sukces.

Błąd źródłowy – to mylne przekonanie, że źródło argumentu dyskredytuje (lub potwierdza) sam argument. To jedynie źródło i nic więcej.

Winny przez pokrewieństwo – częsty schemat myślowy w dzisiejszym świecie. „Jego ojciec siedział to i on będzie siedział”. Hitler był chrześcijaninem. Chrześcijanie muszą być okrutnymi ludźmi. Sam pokrewieństwo nie jest czynnikiem decydującym.

Pospieszne generalizowanie – zwane także Zbyt pochopnym wyciąganiem wniosków to zbyt powszechny błąd. Jednej rodzinie przyda się 500zł miesięcznie, pomoże im to przetrwać trudny okres. Czyli wszystkie rodziny powinny otrzymać 500zł miesięcznie, dzięki czemu poprawi się ich jakość. Jabłka typowo dojrzewają w 6 tygodniu. Wszystkie jabłka, bez wyjątku są dojrzałe po osiągnięciu 6 tygodnia. Na drogach z tablicami „Czarny Punkt” ginie więcej osób, więc to tablice „Czarny Punkt” to powodują. Łatwo załapać, prawda?

Ignorowanie powszechnej przyczyny – idę do lekarza z gorączką i bolącym gardłem. Zakładam, że gardło jest przyczyną gorączki i tak przedstawiam sytuację lekarzowi. On przeprowadza diagnozę (dia – przez; gnosis – wiedza; diagnoza – droga przez wiedzę) i identyfikuje prawdziwą przyczynę obu symptomów. Nie warto zatrzymywać się tylko na „jednej wersji” opisu danego zjawiska.

Wyśrodkowanie – lub błędne przekonanie, że Prawda leży pośrodku. Jeśli uczyłeś się matematyki to wiesz, że 2+2=4. I jeśli spotkałbyś człowieka, mówiącego, że 2+2=8 to zgoda na to, że „równa się sześć” ma mało wspólnego z prawdą. Czasami prawda może leżeć po środku, ale najczęściej nie leży. Trzeba więc zadbać aby dotrzeć do sedna zjawiska.

Złudna przejrzystość – mechanizm tego błędu ma źródło w mechanizmach rządzących naszym Umysłem. Pamiętamy to co wyraźne we wspomnieniach, a nie to co ważne. Lecę samolotem i staje się on celem ataku – próba przejęcia kontroli nie powiodła się. W pamięci mam, że loty są niebezpieczne i raczej nie skorzystam z tego środka transportu, ale statystycznie lot nadal jest najbezpieczniejszym środkiem transportu. Nie łapać się na pozory.

Atak osobisty – inna forma Ad hominem. To atak na osobę w oparciu o jej osobistą sytuację. Lub błędne przenoszenie niechęci do jednej osoby na inne dziedziny i aspekty. Jacek uważa, że przygotowywana reforma finansów jest świetna. Jacek słynie w kręgach znajomych z tego, iż nie należy do „najinteligentniejszych”, więc i reforma musi być słaba. Istnieją wyjątki od tej reguły. Są sytuacje w których sceptycyzm jest uzasadniony – jedynym świadkiem zdarzenia jest osoba słynąca z kłamania.

Zatruta studnia – taktyka wojenna. Wystarczy zdyskredytować źródło argumentu i sam argument straci na znaczeniu. Taka akcja uprzedzająca. Innymi słowy: Putin nie może być uczciwym człowiekiem, jego wychował aparat opresji.

Przepraszam za przerwę. Zaistniała ona w wyniku pewnego splotu wydarzeń. Nie obiecam, że się nie powtórzy.

Lech Wałęsa

NASTĘPNY ARTYKUŁ »

Tym, co żyli prawem wilka

Skomentuj