banner

Władysław Łokietek, co Polskę zjednoczył

Postać Władysława Łokietka została ostatnio przypomniana w serialu „Korona królów”. Zerknijmy na ciekawostki z życia tego wyjątkowego piastowskiego księcia.

Losy Władysława (zm. w 1333 roku) zostały naznaczone wydarzeniami z wieku XII. Cały ambaras zaczął się od tego, że prapradziadek Łokietka, książę i władca Polski Bolesław Krzywousty w 1138 roku podzielił kraj pomiędzy swoich licznych synów. Rozpoczął się smutny okres w naszej historii, znany jako „rozbicie dzielnicowe”. Książę Bolesław chciał uniknąć tego, czego sam się dopuścił w młodości – bratobójczych walk o władzę. Oczywiście, jego działania spaliły na panewce, osłabiły za to Polskę na prawie 200 lat…

Piastowska dynastia podzieliła się na liczne gałęzie, rządzące regionalnie i złączone ze sobą skomplikowaną siecią zależności. W międzyczasie o tron polski zaczęli ubiegać się także Czesi. W takiej sytuacji na scenę historii wkroczył Władysław, zwany „Łokietkiem” ze względu na niewysoki wzrost…

Urodzony w 1260 lub 1261 roku Łokietek włączał się do wielkiej gry ze stosunkowo skromnym wianem. Wnuk Konrada Mazowieckiego (to on sprowadził do Polski Zakon Krzyżacki…) po ojcu Kazimierzu odziedziczył ziemię kujawską i łęczycką, a następnie także sieradzką. Mimo to starał się o przejęcie Małopolski z Krakowem, symboliczną wówczas stolicą nieistniejącego kraju. Niepomyślne wypadki sprawiły, że w wyścigu po polską koronę Łokietek zdawał się przegrywać z Wacławem z czeskiej dynastii Przemyślidów…

Książę musiał się ukrywać niczym biblijny Dawid prześladowany przez Saula. To tego okresu jego życia dotyczą najbarwniejsze legendy. Jedna mówi o tym, że Władysław,  przez miejscową ludność traktowany jak król, czyli ojciec, ukrywał się w podkrakowskiej grocie, nazwanej na jego cześć Ojcowem. Wtedy to również od napaści czeskich żołnierzy miała go uratować pajęcza sieć, która zasnuła wejście do jaskini.

W 1300 roku Łokietek udał się na wygnanie na Węgry. Nawiązał tam jednak cenne sojusze. Poparł go władca Węgier Karol Robert oraz sam papież, Bonifacy VIII. W 1304 roku Łokietek powrócił tryumfalnie do kraju, witany przychylnie przez ludność. Zjednoczył ziemie sandomierskie, Małopolskę, ziemie łęczyckie i sieradzkie, część Wielkopolski, Kujawy oraz (na krótko) Pomorze Gdańskie.

Tej ostatniej krainy dotyczy smutna historia. Oto korzystając z problemów Łokietka na południu natarli na nas panowie branderburscy. Polscy obrońcy na czele z sędzią Boguszem za zgodą księcia wezwali na pomoc… Krzyżaków. Chyba nie trzeba dodawać, że ci nas zdradzili… Polska utraciła Pomorze.

Pomimo różnych problemów (vide bunt niemieckiego wójta Krakowa Alberta w latach 1311-1312) książę Łokietek potrafił zjednoczyć wokół swojej osoby możnych, którzy poparli jego starania o koronę króla. Koronacja odbyła się 20 stycznia 1320 roku. Wkrótce będziemy więc obchodzić kolejną rocznicę tego szczęśliwego wydarzenia, kończącego okres rozbicia dzielnicowego!

To oczywiście nie koniec historii Łokietka, jego zwycięstw i porażek. Ale może wypada na tym poprzestać? Gdybyśmy tu wszystko opisali, po cóż byłby serial „Korona królów”? Wypada tylko wyrazić wdzięczność małemu księciu z Kujaw.

Dzięki Ci, królu Władysławie, żeś Polskę scalił – i ocalił!

Warto też przypomnieć sobie historię Mieszka I – księcia, co Polskę zbudował…

Na krańcu świata, cz.30

NASTĘPNY ARTYKUŁ »

Radzyńska wyprzedaż majątku

Skomentuj