banner

200. rocznica śmierci gen. Jana Henryka Dąbrowskiego (6 VI 1818)

Dziś mija okrągła, 200. rocznica śmierci Jana Henryka Dąbrowskiego, polskiego generała, twórcy Legionów we Włoszech, bohatera polskiego hymnu.

Jan Henryk Dąbrowski urodził się we wsi Pierzchów (obecnie woj. małopolskie, pow. wielicki) jako syn polskiego szlachcica, pułkownika Jana Michała Dąbrowskiego i Zofii z domu von Lettow.

W dzieciństwie i wczesnej młodości mieszkał w kolejnych majątkach swego ojca. W 1771 r. zaciągnął się do armii saskiej. W 1792 r. wstąpił do wojska polskiego. Pomimo wielu lat poza krajem i częściowego zapomnienia języka stał się polskim patriotą, a z czasem bohaterem narodowym.

Wykazał się już podczas powstania kościuszkowskiego. Wsławił się podczas obrony Warszawy. Skutecznie odparł wojska rosyjskie na powierzonym mu odcinku, a mianowicie na Powązkach (część Warszawy znana ze sławnego cmentarza).

Gdy Prusacy zaatakowali Polskę, chcąc pomóc Rosjanom w stłumieniu insurekcji, powstańcy postanowili zrobić dywersję na ich tyłach, rozszerzając powstanie na tereny zaboru pruskiego. Dąbrowski dowodził korpusem, który miał wykonać to zadanie. Udało mu się to. Powstanie rozszerzyło się na Wielkopolskę i Kujawy. Polskie wojsko pod dowództwem Dąbrowskiego zdobyło Bydgoszcz.

Gdy powstanie kościuszkowskie upadło, Dąbrowski wyjechał do Francji. W porozumieniu z tamtejszym rządem zaczął w okupowanej przez Francuzów części Włoch organizować polskie oddziały zbrojnych zwanych Legionami, które miały stanowić zalążek armii polskiej. Właśnie to miało najbardziej rozsławić jego nazwisko. Miała na to wpływ napisana przez Józefa Wybickiego „Pieśń legionów polskich we Włoszech”, nazwana później „Mazurkiem Dąbrowskiego”, która stała się jedną z najpopularniejszym pieśni patriotycznych, a z czasem polskim hymnem narodowym. Dzięki temu przeszedł do narodowej legendy i dziś jego nazwisko zna w Polsce każdy.

W 1806 roku, po klęsce zadanej Prusakom przez Napoleona, w Wielkopolsce wybuchło powstanie przeciw zaborcy. Dąbrowski był jednym z głównych jego organizatorów. Zryw zakończył się sukcesem i obaleniem panowania zaborcy. Na wyzwolonych terenach utworzono polskie oddziały wojskowe. Dąbrowski, stojąc na ich czele, zdobył Tczew, oblegał Gdańsk, uczestniczył w bitwie pod Frydlandem.

W wyniku tej wojny powstało Księstwo Warszawskie, które było formą państwowości polskiej. Jan Henryk Dąbrowski znalazł się naturalnie w jego armii. W 1809 r. uczestniczył wojnie obronnej przeciwko Austrii. W 1812 r. dowodził dywizją w bitwie pod Berezyną. Walczył też w słynnej „bitwie narodów” pod Lipskiem, w której zginął Józef Poniatowski, naczelny wódz armii Księstwa. Dąbrowski został mianowany jego następcą.

Po upadku Napoleona i utworzeniu Królestwa Kongresowego Dąbrowski wrócił do kraju. Nie wstąpił do jego armii. Pełnił funkcję senatora-wojewody, ale szybko z niej zrezygnował i osiadł w swoim majątku w Winnej Górze (obecnie woj.wielkopolskie, pow. średzki) . Tam zmarł 6 VI 1818 r. Dziś mija równo 200 lat od jego śmierci.

Szczepan Korulczyk

ur. 1986, historyk z wykształcenia, absolwent UMCS w Lublinie

Międzynarodowy Dzień Archiwów w Radzyniu

NASTĘPNY ARTYKUŁ »

70 lat temu ubecy zamordowali „Płomienia”

Liczba komentarzy 1

  1. szaniec
    06/06/2018

    J.H.Dąbrowski był masonem i dodatkowo pochodził z rodziny kalwińskiej. To wystarczy, aby mieć do oficjalnych biogramów jego i jemu podobnych masonów co najmniej ograniczone zaufanie. Poniżej kilka staranie omijanych faktów :

    https://www.youtube.com/watch?v=j3L9mR4DxH8

Skomentuj