100. rocznica bitwy pod Komarowem (31 VIII 1920)

Dziś mija okrągła, 100. rocznica bitwy pod Komarowem, jednej z ważniejszych bitew wojny z bolszewikami w 1920 roku.

Bitwa warszawska ocaliła Polskę przez najazdem bolszewickiej Rosji. Najeźdźcy zostali odepchnięci. Nie kończyło to jednak wojny. Na południu, pod Lwowem, stały jeszcze armie Frontu Południowo-Zachodniego, które uczestniczyły w walkach z Polakami w trakcie „Cudu nad Wisłą”. 19 i 20 VIII 1920 r. armia Budionnego bezskutecznie próbowała zdobyć Lwów. Nie udało się to dzięki bitwie pod Zadwórzem, nazywanej „polskimi Termopilami”.

Budionny dopiero po bitwie pod Zadwórzem zdecydował się na wykonanie wydanego już wcześniej rozkazu o marszu w kierunku północno-zachodnim.

Zadanie walki z kawalerią Budionnego otrzymała polska 3. Armia, którą dowodził generał Władysław Sikorski.

Najeźdźcy przekroczyli Bug 27 VIII. Następnego dnia (28 VIII) rozbili pod Tyszowcami walczące po polskiej stronie oddziały „białych” Rosjan pod dowództwem Wadima Jakowlewa.

29 VIII bolszewicy zaatakowali Zamość. Miasto bronione było przez Ukraińców z 6. Dywizji Strzelców pod dowództwem pułkownika Marka Bezruczki. Na odsiecz wyruszyła im grupa operacyjna generała Stanisława Hallera. Do ataku ruszyła też kolejna grupa Białorusinów pod dowództwem generała Stanisława Bułaka-Bałachowicza.

31 VIII 1920 roku doszło do bitwy pod Komarowem (obecnie Komarów-Osada w powiecie zamojskim). Po stronie bolszewickiej Rosji walczyły 3 dywizje jazdy, po stronie polskiej – 1. Dywizja Jazdy pułkownika Juliusza Rómmla. W bitwie wyróżniły się szczególnie 1. Pułk Ułanów Krechowieckich, 14. Pułk Ułanów Jazłowieckich, przede wszystkim jednak 8. Pułk Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego, który wykonał decydującą o wyniku bitwy szarżę. Bolszewicy zostali pokonani, a Polakom udało się zdobyć nawet… osobisty samochód Budionnego. Po raz pierwszy dowodzona przez niego 1. Armia Konna musiała się wycofać, choć w rejonie Hrubieszowa walki trwały jeszcze do 6 IX. Ostatecznie Konarmia została na tyle osłabiona, że nie odegrała już poważniejszej roli w wojnie.

Bitwa pod Komarowem była największą bitwą kawaleryjską XX wieku. W tym czasie wojska konne odgrywały jeszcze rolę w wojnie, z wolna dopiero traciły znaczenie wobec rozwoju techniki.

Bitwa pod Komarowem była kolejnym triumfem polskiego oręża. Ona też jeszcze nie kończyła wojny 1920 roku. Decydujące znaczenie odegrała kolejna wielka bitwa, stoczona na północy, zwana bitwą nad Niemnem.

Szczepan Korulczyk

ur. 1986, historyk z wykształcenia, absolwent UMCS w Lublinie

40. rocznica porozumień sierpniowych (31 VIII 1980)

NASTĘPNY ARTYKUŁ »

75. rocznica powstania Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” (2 IX 1945)

Skomentuj