banner

120. rocznica urodzin Jana Lechonia (13 III 1899)

Dziś mija 120. rocznica urodzin Jana Lechonia, właściwie Leszka Serafinowicza, znanego polskiego poety, a także publicysty i krytyka.

Leszek Serafinowicz urodził się 13 III 1899 roku w Warszawie w rodzinie o ormiańskich korzeniach. Pierwszy tomik poezji, Na złotym polu, wydał w roku 1913, mając zaledwie… 14 lat. Rok później (1914) wydał drugi – Po różnych ścieżkach. W 1916 roku ukończył szkołę średnią i zaczął studia filologiczne na Uniwersytecie Warszawskim.

Aktywnie uczestniczył w życiu literackim młodzieży akademickiej. W 1918 r. był jednym z organizatorów kabaretu literacko-artystycznego „Pod Pikadorem”, potem zaś został członkiem słynnej grupy poetyckiej Skamander, w skład której obok niego weszli Antoni Słonimski, Julian Tuwim, Kazimierz Wierzyński i Jarosław Iwaszkiewicz, z którymi współpracował Mieczysław Grydzewski.

W 1920 r. wydał tomik poezji Karmazynowy poemat. Zdobył on wielkie uznanie, podobnie jak kolejny zbiór – Srebrne i czarne (1924), który składał się z 20 krótkich lirycznych wierszy o bardzo starannej formie poetyckiej. Paradoksalnie sława, jaką przyniosły oba tomiki, nieco przytłoczyła Serafinowicza znanego już pod artystycznym pseudonimem Jan Lechoń. Bał się, nie osiągnie „wysoko postawionej poprzeczki” i aż do końca dwudziestolecia międzywojennego nie opublikował już żadnego tomiku.

Nie znaczy to, że zarzucił pisanie w ogóle. Zajął się krytyką literacką i publicystyką. Pisał w „Wiadomościach Literackich” prowadzonych przez Mieczysława Grydzewskiego, a w latach 1926-1928 redagował tygodnik satyryczny  „Cyrulik Warszawski”.

Był sekretarzem polskiego oddziału PEN-Clubu (międzynarodowe stowarzyszenie zrzeszające pisarzy), a także członkiem zarządu Związku Zawodowego Literatów Polskich.

W roku 1930 opuścił Polskę, by zostać attaché kulturalnym we Francji, czyli pracownikiem ambasady polskiej w tym kraju zajmującym się sprawami kulturalnymi. Funkcję tę pełnił do 1939 roku. Po klęsce Francji w 1940 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych.

Uczestniczył w życiu kulturalnym polskiej emigracji. Po latach przerwy opublikował dwa nowe tomiki poezji – Lutnia po Bekwarku (1942, wydany nie w USA, ale w Londynie) i Aria z kurantem (1945, wydany w Nowym Jorku). W 1954 r. opublikowane zostały Poezje zebrane, w obrębie których był zbiór wierszy patriotycznych Marmur i róża.

W latach 1943-1946 razem z Kazimierzem Wierzyńskim i Józefem Wittlinem redagował „Tygodnik Polski”, był współzałożycielem Polskiego Instytutu Naukowego, wygłaszał odczyty i wykłady, był stałym autorem tekstów w „Wiadomościach Polskich, Politycznych i Literackich” przemianowanych potem na „Wiadomości”. W 1952 roku otrzymał nagrodę Związku Pisarzy Polskich. W 1955 roku opublikował zbiorów esejów o Stanach Zjednoczonych i ich kulturze Aut Caesar aut nihil. W latach 1949-1956 prowadził też Dziennik, którego trzy tomy zostały opublikowane już po jego po śmierci w latach 1967-1973.

Był krytycznie nastawiony do reżimu komunistycznego. Nie miał złudzeń co do tego, że Polska jest zniewolona i dlatego w przeciwieństwie do Słonimskiego i Tuwima nie wrócił do kraju.

Jan Lechoń zmarł śmiercią samobójczą 8 VI 1956 roku w Nowym Jorku. Tam został pierwotnie pochowany, ale w 1991 roku jego szczątki zostały ekshumowane i sprowadzone do Polski. Obecnie spoczywają na Cmentarzu Leśnym w Laskach pod Warszawą.

Szczepan Korulczyk

ur. 1986, historyk z wykształcenia, absolwent UMCS w Lublinie

20. rocznica przystąpienia Polski do NATO (12 III 1999)

NASTĘPNY ARTYKUŁ »

Piękne czytanie dzieł Adama Mickiewicza

Skomentuj