banner

410. rocznica śmierci Mikołaja Gomółki (5 III 1609)

Dziś mija 410. rocznica śmierci Mikołaja Gomółki, polskiego muzyka – kompozytora i instrumentalisty.

Mikołaj Gomółka urodził się około roku 1535. W roku 1545 został przyjęty do chóru na dworze królewskim w Krakowie, gdzie wykształcił się na muzyka. Uczył się u flecisty Jana Klausa. Grał w dworskiej kapeli na flecie, a także na trąbce. Dwór wawelski opuścił w 1563 roku. W latach 1566-1573 mieszkał w Sandomierzu, gdzie pełnił odpowiedzialne funkcje we władzach miejskich: był najpierw przez kilka lat ławnikiem, potem przez rok zastępcą burmistrza.

W 1580 roku wrócił do Krakowa. Był muzykiem na dworze biskupa krakowskiego Piotra Myszkowskiego, a potem u kanclerza Jana Zamoyskiego. W okresie pracy dla biskupa powstało dzieło jego życia, dedykowane zresztą hierarsze – Melodie na Psałterz Polski przez Mikołaja Gomółkę uczynione, zawierające nuty do 150 psalmów w wolnym tłumaczeniu Jana Kochanowskiego. Sławny poeta dokonał przekładu (dość swobodnego) biblijnych psalmów, a Gomółka skomponował do nich muzykę, tak aby można było je śpiewać. Zbiór tej muzyki zostały wydany drukiem w 1580 roku. Co ciekawe, Gomółka poprzedził go… własnym wierszem, a raczej wierszykiem, tak opisującym kompozycje: Są łacniutko uczynione, prostakom nie zatrudnione. Nie dla Włochów: dla Polaków, dla naszych prostych domaków.

Muzyka Gomółki została doceniona przez współczesnych i do dziś jest ceniona przez znawców dawnej muzyki. W „Encyklopedii muzycznej” przeczytać możemy: Psalmy G. cechuje prosta, choć różnorodna konstrukcja (…) Wpływ muzyki świeckiej, w tym tanecznej, nadaje dziełu charakterystyczne piętno. Psałterz G. należy do najciekawszych tego typu zabytków w literaturze eur.. Mikołaj Gomółka jest obok Wincentego z Szamotuł zaliczany do najwybitniejszych polskich kompozytorów sprzed XIX wieku.

Nie wiadomo natomiast zbyt wiele o reszcie jego twórczości. Oprócz Melodii na Psałterz Polski nic nie zachowało się do naszych czasów. Podobno skomponował dwie msze oraz muzyczną elegię na śmierć Jana Kochanowskiego.

Nie są też znane jego losy w ostatnich 20 latach życia. Przypuszcza się, że mógł być zatrudniony w kapeli Hieronima Jazłowieckiego w Jazłowcu (obecnie Ukraina). W tym właśnie mieście znajduje się jego nagrobek. Zmarł 5 III 1609 roku.

Zaledwie kilka dni po nim (9 III 1609) zmarł jego syn, Michał Gomółka (1564-1609), także muzyk, dyrygent wspomnianej kapeli Jazłowieckiego w Jazłowcu, wcześniej członek kapeli Jana Zamoyskiego w Zamościu.

Zamieszczam nagranie wykonania psalmu 47 w tłumaczeniu Kochanowskiego i z muzyką Gomółki (Kleszczmy rękoma):

 

Szczepan Korulczyk

ur. 1986, historyk z wykształcenia, absolwent UMCS w Lublinie

450. rocznica przyłączenia Podlasia właściwego do Polski (5 III 1569)

NASTĘPNY ARTYKUŁ »

100. rocznica śmierci Leopolda Kuli „Lisa” (Lisa-Kuli)

Skomentuj