banner

80. rocznica urodzin Zbigniewa Religi (16 XII 1938)

Dziś mija 80. rocznica urodzin profesora Zbigniewa Religi, wybitnego polskiego chirurga, który jako pierwszy w Polsce przeprowadził przeszczep serca, a także polityka.

Urodził się 16 XII 1938 roku w Miedniewicach (obecnie woj. mazowieckie, pow. żyrardowski). Dorastał w Warszawie, gdzie ukończył szkołę średnią, a potem studia na Akademii Medycznej (1963 r.). Po ukończeniu studiów odbył staż podyplomowy (1963-1964), a potem służbę wojskową (1964-1966). W 1966 r. podjął pracę w warszawskim Szpitalu Wolskim, gdzie pracował do 1980 roku. Zrobił tam pierwszy i drugi stopień specjalizacji z chirurgii. W latach 70. dwukrotnie był na stażach w Stanach Zjednoczonych. W 1973 r. uzyskał tytuł doktora medycyny, a w 1981 r. – doktora habilitowanego.

W latach 1980-1984 pracował w Klinice Kardiochirurgii Instytutu Kardiologii w Warszawie. W 1984 r. nieoczekiwanie przeniósł się ze stolicy do Zabrza, gdzie zaproponowano mu kierowanie kliniką kardiochirurgii Wojewódzkiego Ośrodka Kardiologii. To właśnie tam 5 XI 1985 r. dokonany został pierwszy w Polsce przeszczep serca, co było nie lada osiągnięciem. Pierwszego tego typu zabiegu w 1967 r. dokonał chirurg z Republiki Południowej Afryki, prof. Christiaan Barnard. Od tego czasu nie było na świecie zbyt wielu takich operacji.

Klinika w Zabrzu stała się ważnym ośrodkiem medycznym, pomagającym ludziom z chorobami serca. Poza problemami czysto medycznymi na początku jej funkcjonowania były też problemy organizacyjne.

Późniejsze wielkie osiągnięcia Zbigniewa Religi pozostawały nieco w cieniu pierwszego w Polsce zabiegu transplantacji serca. Profesor Religa pozostawał pionierem polskiej kardiochirurgii, wykonując po raz pierwszy w kraju przeszczep płuc i serca (1986) oraz przeprowadzając zabiegi leczenia przewlekłej zatorowości płucnej (1990).

W latach 1989–1991 był kierownikiem Kliniki Kardiochirurgii Centralnego Szpitala Klinicznego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie. W 1990 r. został profesorem Śląskiej Akademii Medycznej, a w 1995 zyskał tytuł t.zw. profesora belwederskiego.

W 1991 r. został założycielem i prezesem rady Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii, która zajmuje się wdrażaniem do praktyki klinicznej najnowszych metod leczenia chorób serca, a także działalnością naukowo-badawczą oraz prowadzeniem programu szkoleniowo-stypendialnych.

Tymczasem profesor próbował sił w polityce. W okresie PRL należał do PZPR, ale – jak tłumaczył potem – zapisał się, by łatwiej załatwiać sprawy szpitalne. W roku 1993 zaangażował się w tworzenie Bezpartyjnego Bloku Wspierania Reform (BBWR), ugrupowania zrzeszającego zwolenników ówczesnego prezydenta Lecha Wałęsy. W 1994 r. odszedł z niego i założył własne ugrupowanie – Partię Republikanie. stał na jej czele do 1996 r., a należał do końca jej istnienia w 1998 roku. Weszła wtedy w skład Stronnictwa Konserwatywno-Ludowego (SKL).

Działając politycznie, wciąż praktykował jako lekarz. W latach 1996–1999 był rektorem Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach. Od 1998 r. pełnił funkcję krajowego specjalisty ds. kardiochirurgii. W tym samym 1998 roku objął stanowisko kierownika II Kliniki Kardiochirurgii, zaś w roku 2001 – dyrektora Instytutu Kardiologii w Warszawie. W tym samym roku (t.j. 2001) przeprowadził pierwszy w Polsce zabieg wstrzyknięcia do serca preparatu powodującego powstawanie nowych naczyń krwionośnych.

W 2001 r. odniósł pierwszy sukces na polu polityki – zdobył mandat senatora z ramienia komitetu Blok Senat 2001. W roku 2004 dokonał rozłamu w SKL, znowu stając na czele nowego ugrupowania – Partii Centrum. W 2005 r. wystartował w wyborach prezydenckich z poparciem swojej partii i kilku innych niewielkich ugrupowań. Przed głosowaniem wycofał się jednak z kandydowania i poparł Donalda Tuska. Jednakże po wyborach związał się z Prawem i Sprawiedliwością. W latach 2005-2007 pełnił funkcję ministra zdrowia w rządach Kazimierza Marcinkiewicza i Jarosława Kaczyńskiego. W 2007 r. został posłem z ramienia PiS i pełnił tę funkcję aż do śmierci.

Zmarł 8 III 2009 roku. Pochowany został na warszawskich Powązkach.

W 2014 r. powstał o nim film fabularny p.t. „Bogowie” w reżyserii Łukasza Palkowskiego ze scenariuszem Krzysztofa Raka i z Tomaszem Kotem w roli głównej.

Szczepan Korulczyk

ur. 1986, historyk z wykształcenia, absolwent UMCS w Lublinie

Radzyńska Kronika Filmowa prezentuje: 37. rocznica wprowadzenia stanu wojennego

NASTĘPNY ARTYKUŁ »

Jan Kołkowicz, cz. XIII

Skomentuj