Wojciech Korfanty (20 IV 1873 – 17 VIII 1939)

Jedną z osób zasłużonych dla Polski, cieszącą się szacunkiem zwłaszcza na Górnym Śląsku, jest Wojciech Korfanty.

Urodził się 20 IV 1873 w Siemianowicach Śląskich jako syn górnika. Już jako uczeń szkoły średniej uczestniczył w tajnych patriotycznych kółkach. W latach 1896-1901 studiował prawo i ekonomię we Wrocławiu, pod koniec studiów przeniósł się do Berlina. W czasie studiów został członkiem tajnej organizacji młodzieżowej „Zet”, od 1901 r. zaś Ligi Narodowej, do której należał aż do roku 1908.

W 1901 zaczął pracę jako redaktor naczelny czasopisma „Górnoślązak”, które budziło świadomość narodową u mieszkańców Górnego Śląska. Za publikowane tam artykuły był nawet w 1902 r. przejściowo uwięziony przez Niemców.

W 1903 z powodzeniem kandydował do niemieckiego parlamentu – zasiadał zarówno w krajowym parlamencie pruskim, Landtagu (1903-1918), jak i ogólnoniemieckim Reichstagu (1903-1912 i 1918). W roku 1918 wystąpił w nim z żądaniem przyłączenia Górnego Śląska do Polski.

Jego patriotyczna działalność, choć koncentrowała się na Górnym Śląsku, nie ograniczała się jednak tylko do niego, w latach 1918-1919 był bowiem członkiem wielkopolskiej Naczelnej Rady Ludowej – reprezentacji Polaków z Wielkopolski, która była polityczną zwierzchnością dowódców powstania wielkopolskiego.

W 1920 roku był polskim komisarzem podczas plebiscytu na Górnym Śląsku. Kierował całością przygotowań organizacyjnych, propagandowych i politycznych ze strony polskiej. Ponadto wielokrotnie występował publicznie na wiecach, agitując za Polską.

Jak wiadomo, plebiscyt został przegrany. Stało się tak wskutek nieuczciwych zasad plebiscytu – sprowadzano bowiem osoby, które wcale w tym regionie nie mieszkały, ale urodziły się na Śląsku, i ich głosy przeważyły szalę korzyść Niemiec. Doprowadziło to do wybuchu III powstania śląskiego(wcześniej miały miejsce dwa mniejsze, także skierowane przeciw przemocy i oszustwom Niemców). Korfanty poparł je. Zakończyło się ono sukcesem – Górny Śląsk połączył się z macierzą.

W odrodzonej i zjednoczonej Polsce Korfanty nadal prowadził działalność polityczną. Stanął na czele Polskiego Stronnictwa Chrześcijańskiej Demokracji zwanego krócej Chrześcijańską Demokracją, współpracującego z Narodową Demokracją, ale bardziej od niej umiarkowanego. W roku 1920 zostało ono przemianowane na „Chrześcijańsko-Narodowe Stronnictwo Pracy”, ale w 1925 r. wróciło do starej nazwy.

W latach 1919-1930 był posłem z ramienia tego stronnictwa. W 1923 r. był krótko wicepremierem i ministrem bez teki w drugim rządzie Wincentego Witosa.

Po 1926 r. i „przewrocie majowym” stał się zdecydowanym przeciwnikiem rządów sanacji. Z tego powodu w roku 1930 był nawet na krótko uwięziony, a w 1934 r. wyjechał z kraju do Czechosłowacji, a potem do Francji. W 1939 wrócił do Polski. Zmarł 17 VIII 1939.

Jego imię nosi kilkanaście szkół i ulic, głównie na Górnym Śląsku, ale nie tylko.

Szczepan Korulczyk

ur. 1986, historyk z wykształcenia, absolwent UMCS w Lublinie

Przeglądając dawną „Wspólnotę”

NASTĘPNY ARTYKUŁ »

Druga połowa sierpnia w dziejach Radzynia

Skomentuj