Wczoraj, młodzież z ZSP przypomniała o istnieniu getta w Radzyniu. 19 kwietnia był jednocześnie dniem 73 rocznicy wybuchu Powstania w Getcie Warszawskim oraz Dniem Pamięci o Holocauście i przeciwdziałaniu zbrodniom przeciwko ludzkości.

O godzinie 11.00 młodzież z ZSP wyruszyła na "SPACER PAMIĘCI" granicami radzyńskiego getta.  Spacer chodnikami ul. Dąbrowskiego, Pocztowej, Armii Krajowej i Jana Pawła II, rozpoczał  i zakończył się na Placu Wolności. Młodzież do ubrań przypięła, wykonane przez siebie, papierowe żonkile - symbol powstania

Żonkile te były również rozdawane mieszkańcom, by zwrócić ich uwagę na fakt istnienia getta w Radzyniu, na miejsce, w którym istniało oraz na to, że jego mieszkańcy w większości zginęli w obozach zagłady. Przy pomniku-obelisku poświęconym ofiarom Holocaustu z lat 1939 - 1945, przy skrzyżowaniu ul. Armii Krajowej i ul. Jana Pawła II zostały złożone kwiaty oraz odbył się krótki program literacko-historyczny.

Upamiętnienie getta w Radzyniu Podlaskim jest końcowym działaniem realizowanego w naszej szkole projektu "Pamięć dla Przyszłości". Do tej uroczystości grupa projektowa składająca się z 8 uczennic z klasy 1 la - Dominiki Dąbrowskiej, Weroniki Gołębiowskiej, Dominiki Grelik, Olgi Gruchoły, Karoliny Jurkowskiej, Gabrieli Niewęgłowskiej, Weroniki Ossowskiej oraz Sylwii Rogali, pod kierunkiem dr Agnieszki Gątarczyk i p. Teresy Filipiuk ,przygotowywała się ponad miesiąc. W tym czasie grupa podjęła szereg działań związanych z popularyzacją wiedzy o społeczności żydowskiej w Radzyniu Podlaskim przed wojną i w czasie jej trwania.

Uczestnikom naszego "Spaceru pamięci"uczniowie wręczyli pamiątkę - mapkę przedwojennego centrum miasta z zaznaczonymi granicami getta oraz symboliczny papierowy żonkil.

Niedaleko od rozpoczęcia Spaceru znajdowała się dawna dzielnica żydowska, tzw. Kaleń. Jednak ludność żydowska mieszkała w całym mieście, a zamożniejsi przy ulicach Ostrowieckiej i Warszawskiej, gdzie mieli swoje sklepy i warsztaty. Żydzi przed wojną stanowili ok. 60 % mieszkańców Radzynia, szacuje się ich liczbę o. 2,5 do 3 tys. Większość rodzin utrzymywała się z drobnego handlu i rzemiosła. W mieście znajdowała się m. in. synagoga, dom modlitwy, chedery, czyli szkoły, dwa kirkuty, mykwa czy rzeźnia rytualna. Formalnie getto powstało dopiero w kwietniu 1942 r. Niemcy o to opóźnienie oskarżali burmistrza radzyńskiego Pietrona, który nie dokonał dokładnych spisów ludności, przez co Niemcy nie wiedzieli dokładnie kto jest Żydem a kto nie. 

Eksterminacja Żydów zaczęła się 1942 r. najpierw w marcu w getcie w Lublinie, a potem w innych. W Radzyniu w październiku. Z radzyńskiego getta ludność transportowano do Międzyrzeca. Z powiatu radzyńskiego z około 20 tys. Żydów w wyniku Holocaustu ocalało 230 osób

Prezentujemy także filmy z tego wydarzenia, autorstwa p. Mirosława Piasko:

::video{"type":"single","item":"12028"}

::video{"type":"single","item":"12028"}