Spotkania z Archeologią Lubelszczyzny w Radzyniu

21 września w pomieszczeniu na piętrze pałacu Potockich w Radzyniu odbyło się spotkanie zatytułowane Spotkania z Archeologią Lubelszczyzny.

W spotkaniu uczestniczyła młodzież. Doktor habilitowany archeologii Marcin Szeliga, profesor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, zaprezentował wykład dotyczący badań archeologicznych w północnej Lubelszczyźnie, w tym terenów dzisiejszego powiatu radzyńskiego. Nasze okolice różnią się geograficznie od głównej części Lubelszczyzny, która jest wyżynna. To miało swoje znaczenie w czasach prehistorycznych. Ludzie dotarli tu później po zlodowoceniach. W końcu pojawili się jednak i przystosowali się do zmienionych warunków klimatycznych. Potem zaszła "rewolucja neolityczna", czyli pojawienie się rolnictwa i hodowli. Na terenach Lubelszczyzny pojawiały się kolejne grupy ludzi. Od charakterystycznych zjawisk nazywa się tworzone przez nich kultury kolejno kulturą pucharów lejkowatych, kulturą amfor kulistych oraz kulturą ceramiki sznurowej. Wykładowca opowiadał też o różnych aspektach życia ludzi w czasach przedhistorycznych, na przykład o narzędziach, polowaniach, pochówkach czy pierwszych grodach. Wykładowca poza mówieniem prezentował też slajdy uzupełniające i ilustrujące to, o czym mówił.

Podczas wykładu była też mowa o badaniach archeologicznych w okolicach Radzynia. Pierwszą osobą, która je prowadziła, był profesor Józef Przyborowski, który w latach 70. XIX wieku odbył szereg wycieczek nad Tyśmienicę i jej dopływy, dokonując pierwszych odkryć powierzchniowych. Potem w 1892 r. znany archeolog, etnograf i historyk Zygmunt Gloger odbył szereg wycieczek w okolice Radzynia, w trakcie których odkrył stanowisko z epoki kamienia. Kilka lat później badania w okolicach Radzynia prowadził także Witold Pracki. Opisał i sfotografował szereg odkrytych kamieni z okresu średniowiecza. W pierwszych latach XX w. ksiądz Adolf Pleszczyński także prowadził badania archeologiczne. Jemu zawdzięczamy pierwsze informacje o grodzisku w Turowie. W późniejszych dekadach były jeszcze badania Jana Gruby z UMCS-u na grodzisku w Niewęgłoszu oraz w okolicach Wohynia przeprowadzone w latach 50., badania Andrzeja Kutyłowskiego z UMCS na grodzisku koło Turowa przeprowadzone w 1988 r., badania Sławomira Żółtowskiego z Uniwersytetu Warszawskiego i Mieczysława Beni z Muzeum Południowego Podlasia przeprowadzone w latach 90. i na początku XXI w., badania prof. Małgorzaty Grupy w podziemiach kościoła Trójcy Św. w Radzyniu przeprowadzone w 2017 r. oraz badania archeologiczne w parku przy pałacu Potockich i na jego dziedzińcu przeprowadzane w latach 2021-2022 i 2024-2025.

Po zakończeniu wykładu zaprezentowane zostały jeszcze dwa krótkie filmy dokumentalne. Naukowcy opowiadali w nich o badaniach archeologicznych oraz o krzemieniach, w tym przede wszystkim o krzemieniach świeciechowskich.

Na koniec po wykładzie istniała możliwość zadania pytań, z której jednak nikt nie skorzystał, oraz możliwość obejrzenia znalezisk archeologicznych rozłożonych na stole z tyłu sali.