Dziś mija 720. rocznica śmierci księcia Bolesława (Bolka) Surowego, księcia świdnickiego i jaworskiego, regenta księstw wrocławskiego i legnickiego, założyciela świdnickiej linii Piastów, jednego ze zdolniejszych książąt dzielnicowych.

Bolesław (Bolko) zwany później Surowym urodził się między 1252 a 1256 rokiem jako syn księcia legnickiego Bolesława Rogatki (Łysego). Starszy syn tego księcia, Henryk zwany Grubym albo Brzuchatym objął księstwo legnickie, z którego dla młodszych braci Henryka – Bolesława oraz Bernarda zwanego Zwinnym – wydzielono księstwo jaworskie. Bolesław Surowy rządził nim początkowo razem z bratem. W 1281 roku bracia podzielili się. Bernard otrzymał wydzielone księstwo lwóweckie, które po jego bezpotomnej śmierci w 1286 roku zostało z powrotem włączone do księstwa jaworskiego.

Dla losów nie tylko tego księstwa istotny był konflikt Henryka Grubego z księciem głogowskim Henrykiem. Przyczyną była bezpotomna śmierć księcia wrocławskiego Henryka Probusa. Obaj książęta chcieli opanować zamożne księstwo, którego stolicą było największe (do dnia dzisiejszego zresztą) miasto Śląska. Ostatecznie udało się to Henrykowi Brzuchatemu. Musiał jednak oddać rywalowi część terytorium księstwa z Oleśnicą, Namysłowem, Kluczborkiem i Byczyną. Co więcej, musiał też w zamian za poparcie swego brata także jemu oddać część księstwa ze Świdnicą i Ziębicami. Książę Bolko do pozyskanej w ten sposób Świdnicy przeniósł stolicę swego księstwa, które odtąd zyskało nazwę księstwa świdnickiego. Księstwo to istniało aż do wygaśnięcia świdnickiej linii Piastów w 1368 roku i utrzymywało konsekwentnie niezależność od Królestwa Czech.

W 1296 r. zmarł Henryk Gruby. Jego trzej synowie – Bolesław, Henryk i Władysław – byli małoletni. Regencję w ich imieniu zarówno w księstwie legnickim, jak w księstwie wrocławskim, objął ich stryj – Bolesław Surowy. Stał się tym samym najpotężniejszym księciem na całym Śląsku. Zapobiegł zarówno zagarnięciu księstwa wrocławskiego przez Henryka głogowskiego, jak też zhołdowaniu go przez czeskiego króla Wacława II, który poszerzał wpływy w Polsce. Dla zabezpieczenia się Bolesław wybudował w południowej części swego władztwa cały szereg zamków, które miały go chronić od agresji czeskiej. Zapobiegliwość okazała się słuszna, bo istotnie w 1296 r. doszło do wojny. Wojska czeskie zostały jednak pobite w bitwie pod Kamienną Górą.

Książę świdnicki dla dodatkowego zabezpieczania uciekł się do opieki Stolicy Apostolskiej. W 1296 r. papież Bonifacy VIII oficjalnie objął go swoją protekcją. To oraz porażka militarna sprawiły, iż Wacław II zawarł z Bolkiem Surowym pokój i uznał jego niezależność.

Wcześniej, bo już od 1279 r., śląskiego Piasta łączył sojusz z Brandenburgią. Dla przypieczętowania go poślubił brandenburską margrabiankę Beatrycze.

W 1297 r. doszło do zjazdu książąt śląskich w Zwanowicach, podczas którego Bolesław Surowy ułożył się z Henrykiem Głogowskim. Książę głogowski uznał jego nabytki terytorialne oraz regencję w księstwach legnickim i wrocławskim.

Książę Bolesław Surowy zmarł 9 XI 1301 roku. Pochowany został w Krzeszowie. Władzę po nim objęli synowie – Bernard, Henryk i Bolesław, którzy początkowo rządzili wspólnie, potem jednak podzielili księstwo między siebie: Bernard został księciem świdnickim, Henryk – jaworskim, Bolesław – ziębickim.

Bolko Surowy był jednym z najlepszych władców dzielnicowych. W opinii potomnych zachował się jako władca wybitny, wyróżniający się pośród licznych krewnych zdolnościami. Był założycielem świdnickiej linii Piastów, której przedstawiciele (z wyjątkiem Bolesława ziębickiego) konsekwentnie trzymali się królewskiej linii Piastów i odmawiali złożenia hołdu Czechom. Nie chciał tego uczynić sam Bolko Surowy, a tę linię postępowania kontynuował jego syn Bernard i potem wnuk Bolko II Mały.

Bolko I Surowy był nie tylko dobrym politykiem, ale także gospodarzem, dobrze zarządzającym księstwem. Pod jego rządami najbiedniejsza zrazu część Śląska bardzo się wzbogaciła, co ułatwiało utrzymanie niezależności.