Dziś mija 180. rocznica śmierci Henryka Sienkiewicza – jednego z najwybitniejszych polskich pisarzy, autora wybitnych dzieł pisanych "ku pokrzepieniu serc".

Henryk Sienkiewicz urodził się 5 V 1846 roku w Woli Okrzejskiej (obecnie pow. łukowski, gm. Krzywda) w zubożałej rodzinie szlacheckiej o tatarskich korzeniach, od roku 1855 mieszkającej w Warszawie.W tym mieście ukończył szkołę średnią, potem studiował. W latach 1872-1887 pracował w warszawskiej prasie, początkowo jako reporter i felietonista. Od 1874 r. był współwłaścicielem dwutygodnika "Niwa". Z tego okresu pochodzą też jego pierwsze utwory literackie. Początkowo były to głównie nowele, przejęte ideą pozytywizmu. W latach 1876-1878 Sienkiewicz przebywał w Stanach Zjednoczonych. Wysyłał stamtąd regularnie listy, które publikowane były w czasopismach, z którymi współpracował. Dał w nich ciekawy obraz ówczesnego USA. Pobyt tam miał też wpływ na jego twórczość.

W 1878 r. wrócił do Europy i kursował między Polską a krajami zachodniej Europy, w których uzdrowiskach leczyła się jego chorowita (później przedwcześnie zmarła) pierwsza żona. Pobyt w Rzymie dopomógł potem przy późniejszej pracy nad "Quo vadis".

W latach 1882-1887 współpracował z dziennikiem "Słowo". To właśnie tam zaczęła w odcinkach ukazywać się jego pierwsza naprawdę popularna powieść – "Ogniem i mieczem". Kolejne odcinki były pisane i publikowane w latach 1883-1884, a w skończonej postaci książkowej powieść ukazała się w tym drugim roku. Napisana z talentem książka zdobyła ogromną popularność. To spowodowało, że Sienkiewicz postanowił pójść dalej w kierunku powieści historycznej. W 1886 r. powstał "Potop". Była to kolejna powieść historyczna. W latach 1887-1888 powstawał "Pan Wołodyjowski". Te trzy powieści łączyły opisywane czasy, a także bohaterowie, stąd zwyczajowo uważa się je za swoisty cykl i nazywa zbiorczo "Trylogią". Na koniec "Pana Wołodyjowskiego" pada słynne stwierdzenie podsumowujące cykl, odnoszone nieraz do całej twórczości Sienkiewicza, że były to książki pisane "w niemałym trudzie – ku pokrzepieniu serc".

W latach 1890-1891 odbył podróż na tereny dzisiejszej Tanzanii, które zaowocowały "Listami z Afryki". Pobyt tam stanowił też inspirację dla napisanej 20 lat później ostatniej powieści – "W pustyni i w puszczy".

W latach 90. XIX wieku próbował sił w powieści współczesnej. Jednakże "Bez dogmatu", "Rodzina Połanieckich", podobnie jak kilkanaście lat późniejsze "Wiry" oceniono jako mniej udane i nie są cenione. W związku z tym wrócił do powieści historycznej. W 1896 r. ukończona została słynna i najbardziej ceniona poza Polską powieść Sienkiewicza – "Quo vadis". W 1900 r. Sienkiewicz napisał "Krzyżaków". W tym samym roku wdzięczne społeczeństwo kupiło mu dworek w Oblęgorku (obecnie woj. świętokrzyskie, pow. kielecki, gm. Strawczyn).

W roku 1905 Henryk Sienkiewicz otrzymał literacką Nagrodę Nobla. Otrzymał ją za całokształt twórczości ze szczególnym uwzględnieniem "Quo vadis".

Ostatnią znaną powieścią wybitnego pisarza jest powieść przygodowa dla młodzieży "W pustyni i w puszczy" (1911).

Po wybuchu I wojny światowej pisarz wyjechał z kraju do Szwajcarii. Tam prowadził działalność społeczną i dobroczynną, kierując akcją pomocy ofiarom wojny w Polsce. Niestety nie doczekał odzyskania niepodległości. Zmarł dokładnie 5 XI 1916 r. w Vevey w Szwajcarii.

Jak już wspominałem, Henryk Sienkiewicz jest jednym z najwybitniejszych polskich pisarzy. Znany i ceniony jest nie tylko w Polsce, ale także w innych krajach. Jego twórczość, przepełniona jest wartościami humanistycznymi, przywiązaniem do polskości oraz do wiary katolickiej, urzeka plastycznością opisów, znakomitymi, wyrazistymi postaciami oraz umiejętnym dawaniem nadziei przez umiejętne pokazywanie, że z wydawałoby się beznadziejnych sytuacji można wyjść na prostą.

Henryk Sienkiewicz ma w Radzyniu swoją ulicę (na Koszarach). W Oblęgorku i Woli Okrzejskiej, skąd pochodził, są poświęcone mu muzea. W sąsiadującej z Wolą Okrzejską wsi, Okrzei, jest usypany na jego cześć kopiec z pomnikiem na szczycie.