Dziś (16 stycznia) przypada Święto Porteru Bałtyckiego, który przez wytrawnych piwoszy nazywany jest "polskim czarnym złotem". Porter bałtycki to piwo dolnej (z reguły fermentacji) oparte na ciemnych słodach, ekstrakcie 18-22 °Blg (czasem więcej) i 8-9,5% alkoholu (czasem więcej).

Dlaczego porter? I dlaczego bałtycki? Etymologię nazwy wyjaśnia bloger i sędzia piwny, Tomasz Kopyra:

Porter po angielsku oznaczał tragarza, czy może raczej pracownika portowego pracującego w dokach przy rozładunku i załadunku statków. Ciemne, palone piwo, którego warzenie ściśle związane było z wprowadzeniem do użycia maszyny parowej i palarki do słodu, stało się szybko bardzo popularne wśród tych właśnie robotników. Nazwano więc je porterem. Z czasem zaczęto warzyć mocniejszą wersję tzw. stout porter (stout oznacza tutaj właśnie tęgi, mocny). Później stout porter wyparł zwykły porter i nazwa była skracana do samego stout, więc na Wyspach Brytyjskich porter popadł na pewien czas w zapomnienie. Ale dlaczego bałtycki? Otóż porter, w swojej mocniejszej, a nawet specjalnie wzmocnionej wersji, był wysyłany na dwór carski w Rosji. Stąd, obecnie najmocniejszy stout jest określany mianem Russian Imperial Stout. Wysyłano więc na carski dwór protoplastę RISa, a ponieważ zdobył tam uznanie, więc zaczęto warzyć go na miejscu. Stamtąd pewnie trafił do Polski. Tutaj po pewnym okresie adaptacji stał się piwem dolnej fermentacji, a ponieważ piwo to warzone było też w innych krajach basenu Morza Bałtyckiego zyskało przymiotnik bałtycki (źródło: http://tomaszkopyra.natemat.pl/76073,porter-baltycki-polskie-czarne-zloto). 

Jeśli chodzi o doznania sensoryczne związane z porterem bałtyckim to:

1. Wygląd: głęboka czerń piwa, piana gęsta, obfita, wpadająca w odcień brązu, długo się utrzymująca i osadzająca się na szkle (tzw. laceing).
2. Aromat: czekolada, kawa, ciemne słody, karmel, owoce (śliwki, rodzynki), pumpernikiel,
3. Smak: kawa, czekolada, toffi, karmel, ciemne owoce, lukrecja, praliny, skórka od ciemnego chleba; w dobrych porterach alkohol (mimo dużej zawartości) jest dobrze "ukryty". Generalnie dobry porter powinien mieć dużo tzw. "ciała", czyli być treściwy w smaku (nigdy wodnisty).

Oczywiście powyższe właściwości nie są regułą - jedne portery są bardziej wytrawne i goryczkowe, a drugie są bardziej słodkie i likierowate. Najwspanialsze w tym piwie jest to, że złożoność smaków i aromatów powoduje, że każdy może odkryć w nim co innego.

Co ciekawe, portery bałtyckie to piwa, które nadają się do kilkuletniego leżakowania  (jak wino) zyskując wówczas nowe właściwości - pojawiają się aromaty suszonych śliwek, a ewentualna ostrość alkoholu lub goryczka zostają złagodzone.

Warto zobaczyć film, na którym przywołany już bloger piwny, Tomasz Kopyra degustuje... 30-letniego portera z Żywca:

::video{"type":"single","item":"9336"}

Popularne polskie portery bałtyckie, które są w powszechnej sprzedaży w sklepach to: Ciechan Porter, Grand Imperial Porter, Żywiec Porter, Komes Porter, Perła Porter, Okocim Porter, Porter Warmiński. Te dwa ostatnie portery zdobyły odpowiednio: pierwsze (złoty medal) i trzecie (brązowy medal) miejsce w konkursie European Beer Star 2015 odbywającym się w Niemczech.  Myślę, że któreś z tych piw będą w radzyńskim Tesco; ewentualnie pytajcie w kawiarni artystycznej Kofi&Ti.

Za najlepszy polski porter bałtycki uważany jest Imperator Bałtycki z Browaru Pinta - trudno go nabyć, bo w sprzedaży jest w zasadzie tylko 1-2 razy do roku i to wyłącznie w specjalistycznych sklepach piwowarskich. Ja jedną butelczynę nabyłem fartem wczoraj :)

Nabyłem coś jeszcze (nie było łatwo bo w Lublinie toczyła się o to prawdziwa walka): Porter Bałtycki Imperium Prunum z browaru Kormoran, czyli imperialną (dubeltową) wersję porteru bałtyckiego. 26% ekstraktu i 11% alkoholu robi wrażenie. Niezwykłość tego piwa polega także na tym, że do jego uwarzenia użyto Suski Sechlońskiej - wędzonej śliwki węgierki pochodzącej z okolic wsi Sechna, posiadającej unijny certyfikat Chronionego Oznaczenia Geograficznego. Imponujące jest również "opakowanie" piwa -  butelka satynowana na czarno z nazwą piwa nadrukowaną bezpośrednio na szkle. Butelkę wieńczy lak w kolorze wiśniowym. Szata w jaką odziany został ten porter predestynuje go do leżakowania - i tak też uczynię, czekając z rozpiciem tego trunku na jakąś wyśmienitą okazję (urodziny syna? chrzest syna? a może komunia syna?).

No proszę spojrzeć jak to pięknie wygląda:

Zachęcam zatem do celebrowania Święta Porteru Bałtyckiego "polskim czarnym złotem" i podzielenia się wrażeniami w komentarzach. Ja swoje wrażenia z dzisiejszej degustacji opiszę niebawem.