20. rocznica śmierci ks. Jana Twardowskiego (18 I 2006)

Dziś mija okrągła, 20. rocznica śmierci księdza Jana Twardowskiego – duchownego i poety.

Ksiądz Jan Twardowski urodził się 1 VI 1915 roku w Warszawie. Uczęszczał do tamtejszego Gimnazjum im. Tadeusza Czackiego. Już wtedy, w wieku 16 lat, zaczął pisać do pisma młodzieży "Kuźnica Młodych". W 1935 r. kilka jego wierszy ukazało się w antologii poezji szkolnej. W 1937 r. ukazał się jego pierwszy tomik poetycki – "Powrót Andersena".

Po ukończeniu szkoły średniej Jan Twardowski zaczął studia polonistyczne. Zdał wszystkie przedmioty już w 1939 r., ale pracę magisterską obronił dopiero w 1948 roku. Oczywiście przyczyną przerwy był wybuch II wojny światowej. W okresie okupacji Twardowski był żołnierzem Armii Krajowej. Walczył w powstaniu warszawskim na Woli. Po upadku powstania przez pewien czas się ukrywał, ale potem wrócił do Warszawy.

Przeżycia wojenne wpłynęły na niego. Nieoczekiwanie poczuł powołanie i wstąpił do seminarium duchownego. W tym samym 1948 roku, w którym ukończył formalnie studia polonistyczne, uzyskał też święcenia kapłańskie.

Początkowo pełnił posługę w parafii w Żbikowie pod Pruszkowem, jednocześnie będąc katechetą w tamtejszej Państwowej Szkole Specjalnej. W 1952 r. wrócił do Warszawy. Był kolejno w parafii p. w. św. Stanisława Kostki, parafii p. w. Matki Bożej Nieustającej Pomocy (na Saskiej Kępie), parafii p. w. Wszystkich Świętych. W 1960 r. został rektorem (opiekunem kościoła nieparafialnego) w kościele wizytek na Krakowskim Przedmieściu. Pełnił tam posługę kapłańską aż do śmierci.

W 1959 r. nastąpił jego poetycki "powtórny debiut" – tomik poezji zatytułowany po prostu "Wiersze". Potem przyszło kilkanaście kolejnych, m. in. "Znaki ufności" (1970), "Zeszyt w kratkę" (1973), "Poezje wybrane" (1979), "Niebieskie okulary" (1980) i inne.

Twórczość księdza Twardowskiego zdobyła znaczną popularność. Aforyzm "Spieszmy się kochać ludzi, tak szybko odchodzą", pochodzący z wiersza "Spieszmy się" wszedł do języka potocznego i jest często cytowany.

Ksiądz Jan Twardowski jest uważany za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli polskiej liryki religijnej, choć wiele jego wierszy nie jest wierszami religijnymi, przynajmniej w ścisłym tego słowa znaczeniu. Nie ma tam spekulacji teologicznych, jest natomiast osobisty poetycki przekaz, często wyrastający z osobistych doświadczeń. Często wyczuwalny jest w nich paradoks psychiki współczesnego człowieka, który rozmija się z religijnością, a jednocześnie odczuwa instynktownie jej potrzebę. W wierszach księdza Twardowskiego liryzm łączy się nierzadko z żartobliwą tonacją, rozważania filozoficzne z obrazowym konkretem (realiami życia, obserwacjami roślin i zwierząt).

Ksiądz Jan Twardowski zmarł 18 I 2006 roku w Warszawie. Chciał zostać pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach obok swoich rodziców, jednak prymas Józef Glemp doprowadził do pochowania go w specjalnej krypcie dla zasłużonych w podziemiach Świątyni Opatrzności Bożej.

Pośmiertnie ksiądz Twardowski został w 2006 r. odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Otrzymał też kilka odznaczeń niepaństwowych, a także kilka nagród literackich.

Ksiądz Jan Twardowski jest patronem kilkunastu ulic i szkół w całej Polsce. Najbliższą geograficznie jest szkoła w Horodyszczu w sąsiednim (bialskim) powiecie. Jego imię nosi także polska szkoła w Bellevue w USA (w stanie Waszyngton). Upamiętniono go także pomnikiem w Warszawie oraz kilkoma tablicami pamiątkowymi.