100. rocznica przyznania praw miejskich Gdyni

Dziś mija okrągła, 100. rocznica przyznania praw miejskich Gdyni – miastu założonemu w II RP, będącemu jednym z jego symboli.

W 1918 roku Polska odzyskała niepodległość. W 1919 r. na mocy traktatu wersalskiego uzyskała dostęp do morza. Był to jednak mały kawałek wybrzeża bez żadnego portu. W teorii Polacy mieli dostęp do portu na terenie Wolnego Miasta Gdańsk, w praktyce jednak Niemcy czynili im utrudnienia. Dlatego podjęto decyzję, by wybudować od zera nowy port przy posiadanym własnym wybrzeżu.

Znalezienie odpowiedniego miejsca nie było łatwe. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych zleciło odpowiednie badania inżynierowi Tadeuszowi Wendzie, który wcześniej był gorliwym propagatorem idei budowy nowego portu. W czerwcu 1920 r. złożył on raport podsumowujący swą misję. Ostatecznie znalazł odpowiednie miejsce – Gdynię, a dokładnie płaski teren między Gdynią a Oksywą.

Pierwsza pisana wzmianka o niej pochodzi już z 1253 r., ale przez następne stulecia niczym szczególnym się nie wyróżniała, będąc zwykłą rybacką wsią. Pod koniec XIX wieku zaczęła być popularna jako miejsce przybywania letników.

Pierwsze prace podjęto już w 1921 roku. Jeszcze bardziej przyspieszyły, gdy Sejm uchwalił 23 IX 1922 r. Sejm uchwalił "Ustawę o budowie portu przy Gdyni na Pomorzu jako portu użyteczności publicznej".

Przez następne lata trwała budowa miasta i portu. Powstał port marynarki wojennej i cywilny port handlowy. Zabudowa miasta zbudowana została w stylu modernizmu.

10 II 1926 r. nadano Gdyni prawa miejskie. Decyzja ta weszła w życie 4 III 1926 roku. Mija zatem 100 lat od czasu, gdy Gdynia stała się miastem. Stała się też jednym z symboli II Rzeczpospolitej, jej ambicji i chęci rozwoju. Zainwestowane pieniądze zwróciły się, bo port gdyński do końca istnienia II RP dobrze funkcjonował.

W okresie okupacji Niemcy jak w reszcie kraju siali terror, przemianowując miasto na Gotenhafen ("Port Gotów"). Ciemną kartą historii był także rok 1970, gdy komunistyczne władze urządziły masakrę robotników, co było inspiracją słynnej "Ballady o Janku Wiśniewskim".

Gdynia istnieje do dziś i pozostaje nadal znaczącym ośrodkiem. Razem z Gdańskiem i znajdującym się pomiędzy nimi Sopotem tworzą t. zw. Trójmiasto. Co ciekawe Gdynia jest najludniejszym miastem w Polsce, które nigdy nie było miastem wojewódzkim.