220. rocznica urodzin Rufina Piotrowskiego (28 I 1806)

Dziś mija 220. rocznica urodzin Rufina Piotrowskiego – polskiego działacza politycznego, zesłańca, pamiętnikarza, który zdołał zbiec z Syberii.

Rufin Piotrowski urodził się 28 I 1806 roku w Malinie (obecnie na Ukrainie). Walczył w powstaniu listopadowym. Po jego upadku zdołał uciec do Francji. Działał w Towarzystwie Demokratycznym Polskim. Jako emisariusz tej organizacji w 1843 r. wyruszył do Kamieńca Podolskiego. Jego misja została jednak wykryta przez Moskali, a on sam aresztowany i skazany na śmierć, zamienioną na dożywotnie zesłanie na Syberię.

Na zesłaniu przebywał 16 miesięcy. Podjął zuchwałą próbę ucieczki, która jednak zakończyła się sukcesem. Miał sporo szczęścia, ale też własnej przezorności. Pewnego razu ukradziono mu większość pieniędzy i podrobione dokumenty, ale część gotówki i drugie dokumenty miał w innych schowku. W pewnym momencie wpadł na pomysł, by udawać pielgrzyma wędrującego do prawosławnego klasztoru na Wyspach Sołowieckich na Morzu Białym. W rzeczywistości zmierzał do Archangielska, gdzie próbował dostać się na któryś z zachodnich statków. Były one jednak zbyt mocno pilnowane, by było to możliwe. Wobec tego zmienił plany i ruszył w drogę na południe, postanawiając przedostać się do Prus. Udało mu się to. Po dotarciu do Królewca jako podejrzany włóczęga został aresztowany. Początkowo próbował udawać Francuza, który zgubił paszport, szybko jednak zmienił wersję i... powiedział prawdę. Nieoczekiwanie okazało się trafną decyzją. Wieść o uciekinierze z Syberii rozeszła się jak błyskawica, a on sam zyskał powszechną sympatię na mieście. Obawa przed zamieszkami sprawiła, że nie został wydany, mimo że Moskale upominali się, przypominając o umowach o wydawaniu zbiegów.

Piotrowski wyjechał do Francji, gdzie napisał książkę o zesłaniu i ucieczce, która zdobyła dość duży rozgłos i została przetłumaczona na kilka języków.

W 1848 r. Piotrowski był na Węgrzech, gdzie organizował oddziały Polaków walczące u boku Węgrów przeciw Austrii. W 1853 r. uczestniczył w próbach zorganizowania polskich oddziałów walczących u boku Turcji przeciw Rosji w trakcie wojny krymskiej.

W latach 1851-1867 Piotrowski był nauczycielem w Szkole Narodowej Polskiej w Paryżu, ucząc tam języka polskiego, historii i geografii.

W 1867 r. pod wpływem tęsknoty za ojczyzną oraz informacji o poprawie sytuacji politycznej w zaborze austriackim wrócił do kraju. Początkowo był nauczycielem dzieci Alfreda Jordana, potem nauczycielem w szkole średniej w Tarnowie.

Rufin Piotrowski zmarł 20 VII 1872 roku w Błoniu koło Tarnowa. Został pochowany na Starym Cmentarzu w Krakowie. W 1876 r. mieszkańcy Tarnowa ufundowali mu pomnik na nagrobku dłuta Antoniego Kurzawy.