170. rocznica urodzin Aleksandra Brücknera (29 I 1856)

Dziś mija 170. rocznica urodzin Aleksandra Brücknera – filologa, slawisty, historyka kultury i literatury.

Aleksander Brückner urodził się 29 I 1856 w Brzeżanach (obecnie Ukraina) w rodzinie urzędnika skarbowego, wywodzącego się z rodziny o niemieckich korzeniach, ale spolonizowanej. Studiował slawistykę we Lwowie, Lipsku i Berlinie. Na uniwersytecie w Wiedniu w 1878 roku uzyskał tytuł docenta. W latach 1881-1924 był profesorem języków słowiańskich i ich literatur na uniwersytecie w Berlinie.

Był gorliwym badaczem zbiorów bibliotecznych i archiwalnych. Najważniejszym chyba jego odkryciem było znalezienie tak zwanych "Kazań świętokrzyskich". Podczas kwerendy w Cesarskiej Bibliotece Publicznej w Petersburgu przypadkiem znalazł książkę wywiezioną niegdyś z Polski do Rosji, do oprawienia której użyto paski z jakiejś starszej księgi. Okazało się, że są inne ciekawsze i ważniejsze niż sama książka, zawierają bowiem kazania z XIV wieku, co więcej – kazania po polsku! Tak zwane "Kazania świętokrzyskie" (tak je nazwano) są jednym z zabytków języka polskiego – po "Bogurodzicy" są najstarszym tekstem po polsku! Było to więc bardzo ważne odkrycie. Profesor Brückner interesował się także "Bogurodzicą". Nie znalazł jednak informacji na jej temat, orzekł w związku z tym, że to "zagadka zamknięta na siedem pieczęci".

Wśród licznych jego dzieł szczególne miejsce zajmują kilkutomowe, obszerne, bogato ilustrowane "Dzieje kultury polskiej" (1930-1933) i "Encyklopedia staropolska" (1937-1939). Brückner jest też autorem "Słownika etymologicznego języka polskiego" (1926-1927), a także 1500 innych prac naukowych, wśród których można wymienić między innymi "Dzieje literatury polskiej" (1903), "Dzieje języka polskiego" (1906), "Mitologia słowiańska" (1918) i wiele innych.

Od 1888 był członkiem Akademii Umiejętności w Krakowie, a także instytucji naukowych w innych krajach.

Aleksander Brückner zmarł 24 V 1939 roku w Berlinie. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.