80. rocznica śmierci bł. m. Bolesławy Lament (29 I 1946)

Dziś mija okrągła, 80. rocznica śmierci bł. m. Bolesławy Lament – zakonnicy, założycielki Zgromadzenia Sióstr Misjonarek Świętej Rodziny.

Bolesława Lament urodziła się 3 VII 1862 roku w Łowiczu jako córka rzemieślnika. Jej rodzina była religijna, a ona sama też już od dzieciństwa wyróżniała się pobożnością. Oprócz tego dobrze się uczyła i z wyróżnieniem ukończyła szkołę średnią (gimnazjum). Po ukończeniu szkoły utworzyła początkowo pracownię krawiecką, ale w 1884 r. zamknęła ją i rozpoczęła nowicjat w Zgromadzeniu Sióstr Rodziny Maryi. Spośród innych kandydatek na zakonnicę wyróżniała się obowiązkowością i wielką gorliwością zarówno w modlitwie, jak i w pracy. Była wychowawczynią dziewcząt w internatach. Uczyła je też krawiectwa.

Nieoczekiwanie błogosławiona zaczęła się wahać co do swej drogi życiowej. Nie będąc pewna swego powołania, nie złożyła profesji wieczystej, która uczyniłaby ją zakonnicą. Jej mentor, błogosławiony Honorat Koźmiński, doradził jej najpierw, by objęła funkcję przełożonej wspólnoty franciszkańskich tercjarek przy jednej z warszawskich parafii, a potem, by wyruszyła aż do Mohylewa, w okolicach którego mieszkała właścicielka ziemska będąca katoliczką i Polką, Leontyna Sianożęcka. Potrzebowała ona pomocy w założonej przez siebie instytucji wychowawczej. Błogosławiona Bolesława wyruszyła tam razem z dwiema innymi tercjarkami. Zabrała się tam energicznie do pracy. Co ciekawe wszyscy brali ją za zakonnicę, mimo że formalnie nią nie była. W końcu wpadła na pomysł stworzenia nowego zakonu – Zgromadzenia Sióstr Misjonarek Świętej Rodziny, początkowo noszące nazwę Towarzystwo Świętej Rodziny. Jego celami były modlitwa, działalność religijno-wychowawcza oraz dążenie do pojednania i zjednoczenia prawosławia z Kościołem katolickim. Z uwagi na wrogość carskiej Rosji nowa wspólnota zawiązana została potajemnie.

W 1906 roku wraz ze swymi dwiema towarzyszkami Bolesława Lament złożyła pierwsze śluby zakonne (wieczyste dopiero w 1913 r.), a w rok później siostry przeniosły się do Petersburga, gdzie rozwinęły działalność wychowawczą wśród dzieci i młodzieży. Objęły dwa sierocińce działające przy katolickich parafiach. Towarzystwo Świętej Rodziny prowadziło także progimnazjum dla dziewcząt wraz z internatem, w którym były zarówno dziewczęta z rodzin katolickich, jak też prawosławnych. W 1913 założyły internat dla młodzieży żeńskiej w Wyborgu, poszerzając działalność zgromadzenia na Finlandię.

Bolszewicy po opanowaniu w listopadzie 1917 r. władzy w Rosji zaczęli konsekwentnie niszczyć wszystkie dzieła misjonarek. One same były więzione. Jedną z nich zesłano na Syberię. W końcu w 1921 r. z konieczności wyjechały do Polski, gdzie zaczęły wszystko od początku. W 1922 r. założyły swój pierwszy dom zakonny w Chełmnie. Zajęły się tam opieką nad repatriantkami z Rosji. Przy okazji po raz pierwszy zaczęły nosić habity. W 1925 roku błogosławiona Bolesława zorganizowała nowicjat w Piątnicy pod Łomżą, a w rok później przeniosła dom generalny do Ratowa w diecezji płockiej (obecnie woj. mazowieckie, pow. mławski). W 1935 r. zrzekła się urzędu przełożonej generalnej zgromadzenia.

Zakon misjonarek szybko się rozwijał. Jeszcze za życia założycielki powstało ponad dwadzieścia nowych domów zakonnych, m.in. w Warszawie, Łomży, Pińsku i wielu innych miejscowościach na terenie II RP, a poza jej granicami w Rzymie i w Tallinie.

Siostry pracowały głównie wśród ludności wiejskiej, prawosławnej, w miejscowościach oddalonych od kościoła. Gromadziły ludzi na modlitwę, opiekowały się najuboższymi, spełniały posługę samarytańską i udzielały pomocy materialnej, zdobywając jej szacunek.

Sama Bolesława Lament po rezygnacji z funkcji przełożonej została przez swoją następczynię wysłana do Białegostoku. Zorganizowała tam przedszkole, kursy kroju i szycia oraz gimnazjum. Z jej inicjatywy siostry podjęły pracę w dwóch internatach, domu noclegowym i stołówce dla bezrobotnej inteligencji. Otaczały też opieką więźniów. Jeden z domów zgromadzenia przeznaczyła na ośrodek opiekuńczy dla bezdomnych dzieci. Po 1939 r., w okresie okupacji niemieckiej, zakonnice przy okazji przygotowań do Pierwszej Komunii prowadziły także tajne nauczanie przedmiotów zakazanych lub okrojonych przez okupanta.

Sama Bolesława Lament w ostatnich latach życia nie mogła już aktywnie uczestniczyć w tym wszystkim, bo w 1941 r. dopadł ją paraliż. Zmarła 29 I 1946 r. w Białymstoku w opinii świętości. Pochowano ją w krypcie kościoła w Ratowie.

W 1973 r. wszczęty został proces beatyfikacyjny zakończony w 1991 r. uznanie Bolesławy Lament za błogosławioną. Oficjalnie ogłosił to Jan Paweł II w Białymstoku podczas swojej pielgrzymki do Polski w tym roku. Jej wspomnienie przypada 29 stycznia. Pod jej wezwaniem są w Polsce dwie parafie – w Białymstoku i Nidzicy.