40. rocznica śmierci gen. Wilhelma Orlika-Rückemanna (18 X 1986)

Dziś mija okrągła, 40. rocznica śmierci gen. Wilhelma Orlika-Rückemanna – ostatniego dowódcy KOP.

Wilhlem Rückemann urodził się 1 VIII 1894 r. we Lwowie w rodzinie pochodzenia żydowskiego. On sam uważał się za Polaka. Już w szkole średniej uczestniczył w Organizacji Młodzieży Niepodległościowej "Zarzewie". Po zdaniu w 1912 r. matury rozpoczął studia na Politechnice Lwowskiej. Równocześnie należał do Drużyn Strzeleckich. Po wybuchu I wojny światowej przerwał edukację i wstąpił do Legionów Polskich. Został ranny podczas bitwy pod Laskami. Po wybuchu kryzysu przysięgowego w 1917 r. został wcielony do armii austriackiej. Należał jednak do konspiracyjnej Polskiej Organizacji Wojskowej. Przybrał pseudonim "Orlik".

Po uzyskaniu przez Polskę niepodległości pseudonim został oficjalnie dodany do jego nazwiska. Orlik-Rückemann wstąpił do Wojska Polskiego. Uczestniczył w walkach z Ukraińcami w Rusi Halickiej, potem w 1920 r. w walkach z bolszewicką Rosją.

Na przełomie lat 1920 i 1921 r. uczestniczył w kursie informacyjnym dla wyższych dowódców w Warszawie.

W okresie II RP był jednym z pionierów polskiej broni pancernej. Od 1922 r. był dowódcą pułku czołgów, od 1927 r. – szefem wydziału broni pancernej Departamentu Inżynieryjnego Ministerstwa Spraw Wojskowych, od 1928 r. – drugim dowódcą 23. Dywizji Piechoty w Katowicach. W sierpniu 1931 r. został dowódcą piechoty dywizyjnej 23. Dywizji Piechoty w Katowicach. Od lutego 1932 r. do grudnia 1938 r. był dowódcą 9. Dywizji Piechoty w Siedlcach. W 1933 r. uzyskał stopnień generała brygady.

W grudniu 1938 r. został zastępcą dowódcy Korpusu Ochrony Pogranicza – specjalnej formacji broniącej Kresów przez dywersyjnymi grupami ze Związku Radzieckiego. W sierpniu 1939 r., tuż przed wybuchem II wojny światowej, został dowódcą KOP, jak się miało okazać – ostatnim.

1 IX 1939 r. rozpoczęła się agresja niemiecka na Polskę, a 17 IX – także agresja radziecka. Naczelny wódz, marszałek Edward Rydz-Śmigły, zakazał atakowania wojsk radzieckich poza koniecznością bronienia się, obawiając się strat. Jednak strażnice KOP zmuszone były do walki jeszcze przed wydaniem tego rozkazu, a i potem było to konieczne. Wojska dowodzone przez generała Orlika-Rückemanna stoczyły kilkanaście potyczek i dwie bitwy: pod Szackiem (obecnie na Ukrainie) oraz pod Wytycznem (obecnie woj. lubelskie, pow. włodawski). Po tej ostatniej zdecydował się rozformować podległe mu oddziały. Wielu jego żołnierzy przeszło do konspiracji. On sam przedostał się na Litwę, stamtąd do Szwecji, a potem do Wielkiej Brytanii. Zgłosił do władz emigracyjnych. Nie otrzymał jednak żadnego przydziału.

Po wojnie w latach 1945-1947 służył w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia – paramilitarnej organizacji mającej pomóc byłym polskim żołnierzom w przystosowaniu się do życia na emigracji w Wielkiej Brytanii. W 1972 r. generał Orlik-Rückemann wyjechał do Kanady. Zmarł w Ottawie 18 X 1986 roku. Został pochowany na tamtejszym cmentarzu Notre-Dame.

Generał Orlik-Rückemann był m.in.: Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari , Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych – czterokrotnie, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości, Odznaką „Znak Pancerny” nr 243, Odznaką za Rany i Kontuzje.